پهنه بندی شوری خاک و ارزیابی ریسک شوری در منطقه میانکنگی (سیستان) با استفاده از روش های زمین آماری

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 کارشناسی ارشد آبیاری و زهکشی

2 استادیار گروه مهندسی آب، دانشگاه زابل

چکیده

شوری خاک یکی از خصوصیات بسیار مهم خاک است که تأثیر زیادی بر بسیاری از فرآیندها از جمله رشد گیاهان میگذارد. هدف از این مطالعه برآورد و پهنه بندی شوری خاک و ارزیابی ریسک شوری در منطقه میانکنگی واقع در دشت سیستان میباشد. نمونههای خاک شامل 122 نمونه که به صورت نامنظم پراکنده بودند، برای ارزیابی شوری خاک تهیه شدند. در این پژوهش از دو روش زمین آماری کریجینگ معمولی (Ordinary Kriging) و کریجینگ شاخص (KrigingIndicator ) برای تهیه نقشه­های شوری خاک در منطقه مورد مطالعه استفاده گردید. به منظور ارزیابی خطر شوری خاک در منطقه، روش کریجینگ شاخص به کار گرفته شد. برای مقایسه روشها از تکنیک ارزیابی متقابل (Cross-validation) و معیارهای ارزیابی مجذور میانگین مربعات خطا (RMSE) و میانگین انحراف خطا (MBE) استفاده شد. نتایج نشان داد که هر دو روش زمین آماری از دقت مشابهی در تخمین شوری خاک برخوردارند. به منظور محاسبه احتمال شرطی، حد آستانه، دو، چهار و هشت دسی زیمنس بر متر انتخاب شد. با در نظر گرفتن حد آستانه دو دسی زیمنس بر متر دیده شد که تقریباً کل منطقه با احتمال 5/0 تا 1، دارای شوری مساوی و یا بیشتر از حد آستانه مزبور است. به طور کلی نتایج حاکی از حد متوسط شوری در منطقه مورد مطالعه است. در نهایت نتایج این مطالعه نشان داد که روش کریجینگ شاخص بر خلاف روش کریجینگ معمولی قادر است علاوه بر نقشه تخمین، نقشههای احتمالاتی شوری خاک را با توجه به حد آستانه مورد نظر تولید کند. این نقشهها در فرآیندهای تصمیم گیری مثلاً تعیین اراضی با قابلیت کشاورزی بسیار مفید می­باشند.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Interpolation of Soil Salinity and Evaluation of Salinity Risks in Meiankangi Region (Sistan) Using Geostatistical Methods

نویسندگان [English]

  • M. Kayedani 1
  • M. Delbari 2
1 MSC., Irrigation and Drainage
2 Assistant Professor, Water Engineering Department, Zabol University
چکیده [English]

Soil salinity is one of the important soil properties that has a
significant effect on many processes such as plant grows. The objectives of
this paper are to estimate soil salinity and to map the salinity risk in
Meiankangi  located in Sistan plain. Soil
electrical conductivity was measured on soil samples taken from 122 sites
distributed radiometry across to study area. The geostatistical methods of
ordinary kriging and indicator kriging were used for salinity mapping. The
latter was used to map the probability that soil salinity exceeds a critical
threshold. The methods were evaluated using cross-validation. The validation of
used methods were evaluated using root mean square error (RMSE( and mean bias error (MBE).
The results showed that both methods were similar for predict soil salinity.
The probability maps of exceeding 2, 4 and 8 ds/m were generated using
indicator kriging. Given the critical threshold of 2 ds/m, almost all the
regions have a probability of salinity of more than 0.5.  The 
results showed that the salinity is moderate across the study area.
Overall the obtained results indicated that unlike ordinary kriging, indicator
kriging is able to map the salinity risk. These maps are very helpful in
decision such as land classification and management.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Soil salinity
  • Interpolation
  • Risk map
  • Indicator kriging
  • Ordinary kriging
  • Meiankangi