نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشگاه شهید چمران اهواز

2 دانشکده مهندسی علوم آب، دانشگاه شهید چمران اهواز

3 گروه هیدرولوژی و منابع آب، دانشکده مهندسی علوم آب، دانشگاه شهید چمران اهواز

10.22055/jise.2018.26976.1789

چکیده

دست‌یابی به برآورد روان‌آب حوضه، مستلزم شبیه‌سازی هر چه واقعی‌تر فرایند بارش –روان‌آب است. تلاش برای نزدیک نمودن شبیه‌سازی به واقعیت فرایند، همواره مورد نظر محققین بوده است. چگونگی موقعیت اولین نقطه شروع روان‌آب در سطح حوضه، منجر به الگوهای مختلف به‌دلیل شکل‌گیری جریان شده و در نتیجه، در میزان دقت شبیه‌سازی فرایند، موثر است. الگوی تأخیری شکل‌گیری جریان در حوضه آبریز، به‌دلیل فرض تشکیل جریان از مرکز سطح، برخلاف الگوی متعارف در شبیه‌سازی نظیرHEC-HMS، به واقعیت شروع جریان، نزدیک‌تر به‌نظر می‌رسد. در تحقیق حاضر برای ارزیابی الگوی تأخیری، در حوضه آبریز رود زرد، به مقایسه آن با الگوی متعارف در شبیه‌ساز HEC-HMS پرداخته شد. نتایج نشان داد الگوی تأخیری، برخلاف الگوی متعارف، به‌دلیل افزایش تعداد پارامترها، به ازای سه واقعه بارش، دارای مقادیر توابع هدف Nashو PWRMS به‌ترتیب 13/0- ، 37/0 ، 08/0- و 49/2، 35/8، 41/6 می‌باشد که در مقایسه با مقادیر نظیر آن‌ها 57/0، 68/0، 43/0، و 03/1، 96/6، 87/3 در الگوی متعارف، دارای دقت پایین‌تری بود.‌ این در حالی است که تحلیل حساسیت پارامترها نشان داد، نوع الگو، در حساسیت نسبی پارامترها، متفاوت است. به‌طوری‌که در الگوی تأخیری، پارامتر k، در مقایسه با پارامتر CN از حساسیت بیشتری نسبت به حساسیت آن‌ها در الگوی متعارف، برخوردار است. مقایسه دو الگوی انتخابی در برآورد حجم سیلاب، نشان داد که الگوی تأخیری عملکرد مناسب‌تری نسبت به الگوی متعارف دارد.

کلیدواژه‌ها

موضوعات

عنوان مقاله [English]

Evaluating the effect of formation of flow pattern on the outflow hydrograph in the HEC-HMS simulator (case study: Roudzard basin)

نویسندگان [English]

  • Behzad Moteshaffeh 2
  • Ali Mohammad Akhoond – Ali 3
  • Heidar Zarei 3

2 Faculty of Water Science Engineering, Shahid Chamran University of Ahvaz

3 Department of Hydrology and Water Resources, Faculty of Water Science Engineering, Shahid Chamran University of Ahvaz

چکیده [English]

Achieving basin runoff estimation requires a more realistic simulation of the precipitation process. Simulation closer to the reality of the process has always been the goal of the researchers. How the first starting point of runoff at the basin level is, leads to different patterns, therefore, is effective in the accuracy of the process simulation. The lagged pattern of flow formation in the catchment area, due to the assumption of the formation of the flow from the center of the surface, is closer to the current flow reality than the conventional pattern in simulation, such as HEC-HMS. The present study was designed to evaluate the latent pattern in the catchment area of the Roudzard River, comparing it with the conventional model in the HEC-HMS simulator. The results showed that the lagged pattern, in contrast to the conventional model, increased the number of parameters for the three rainfall events, the values of the Nash and PWRMS were 0.13, -37.0, -0.08 and 2.49, 8.35, 6.41 respectively Which had a lower accuracy in comparison with the values of them such as 0.57, 0.68, 0.43 and 1.03, 6.96, 3.87 in the conventional pattern. However, sensitivity analysis of the parameters indicated the type of pattern is different in the relative sensitivity of the parameters. As in the delay pattern, the K parameter is more sensitive than the conventional pattern compared to the CN parameter. Comparison of two selected patterns in estimating flood volume showed that the delay pattern has a better performance than conventional pattern.

کلیدواژه‌ها [English]

  • HEC-HMS model
  • Routine pattern
  • Lag pattern
  • Runoff generation