نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشگاه آزاد اسلامی، واحد رودهن، باشگاه پژوهشگران جوان و نخبگان، رودهن، ایران

2 نویسنده مسئول، استادیار، گروه مهندسی عمران، واحد رودهن، دانشگاه آزاد اسلامی، رودهن، ایران

3 استاد دانشکده مهندسی عمران، دانشگاه تبریز، تبریز، ایران

4 استادیار، گروه مهندسی عمران، واحد رودهن، دانشگاه آزاد اسلامی، رودهن، ایران

10.22055/jise.2018.26117.1769

چکیده

هدف از تحقیق حاضر تهیه نقشه پتانسیل منابع آب زیرزمینی در مناطق کم آب (دشت سرو استان آذربایجان غربی) با استفاده از مدل‌ آنتروپی شانون و نسبت فراوانی می‌باشد. بدین منظور، داده آبدهی چاه‌های بهره‌برداری محدوده جمع‌آوری و پس از آن، آبدهی چاه-های مذکور به آبدهی بالا ( بیشتر از 11 متر مکعب بر ساعت) و پایین (کمتر از 11 متر مکعب بر ساعت) تقسیم شد. در نهایت داده-های با آبدهی بالاتر نیز به دو دسته جهت ساخت مدل یا مرحله واسنجی (داده‌های آموزش) و صحتسنجی یا اعتبارسنجی (داده‌های تست) تقسیم گردید. سپس عوامل موثر بر پتانسیل آب زیرزمینی شامل شیب زمین، جهت شیب، ارتفاع، بارش، انحنای کلی زمین، زمینشناسی (سن)، کاربری اراضی، فاصله تا رودخانه، فاصله تا گسل و نقشه خاک تهیه شد. در نهایت پس از تهیه نقشه پتانسل آب زیرزمینی توسط مدل‌های مذکور، اقدام به صحتسنجی آن‌ها گرفته شد. نتایج صحتسنجی با داده‌های آموزش (نرخ موفقیت) نشان داد که سطح زیر منحنی (AUC) در مدل نسبت فراوانی 88% و در مدل آنتروپی شانون برابر 84 % است. نتایج صحت سنجی با داده‌های تست ( نرخ پیش بینی) نشان داد که سطح زیر منحنی در مدل نسبت فراوانی 84 % و در مدل آنتروپی شانون برابر 81 % است. بنابراین، مقایسه دو مدل نشان داد که هر دو مدل دارای صحت قابل قبولی هستند، اما با توجه به نتایج صحت سنجی، مدل نسبت فراوانی دارای عملکرد نسبتا بهتری می‌باشد. مهمترین فاکتورهای موثر در پتانسیلیابی آب زیرزمینی در دشت سرو، کاربری اراضی، خاک، زمینشناسی و طبقات ارتفاعی میباشند.

کلیدواژه‌ها

موضوعات

عنوان مقاله [English]

Potential Detection of Groundwater Resources of Sero Plain: Applications of Shannon’s Entropy and Frequency Ratio (FR) Models

نویسندگان [English]

  • saeed khoshtinat 1
  • Babak Aminnejad 2
  • Yousef Hassanzadeh 3
  • Hasan Ahmadi 4

1 Ph.D.Candidate, Water Engineering, Department of Civil Engineering, Roudehen Branch, Islamic Azad University, Roudehen, Iran

2 Assistant Professor, Department of civil Engineering, Roudehen Branch, Islamic Azad University, Roudehen, Iran

3 Professor of Faculty of Civil Engineering, University of Tabriz, Tabriz, Iran

4 Assistant Professor, Department of civil Engineering, Roudehen Branch, Islamic Azad University, Roudehen, Iran

چکیده [English]

The ground water plays an important role in sustainable development of human societies. In Iran, rapid growth of population in addition to low-level effectiveness and performance of irrigation in agriculture has led to increase in demand for water resources. Therefore, regional management of water extraction and optimal use of available water resources are highly important (Ganapuram et al., 2009). Regarding the urgent and intense need for groundwater resources to use in agriculture and for drinking purpose in the region, this research aims to identify the ground water resources of Sero Plain with focus on detecting the factors that have impact on their occurrence as well as zoning using Shannon’s entropy model and frequency ratio. For preparing a groundwater potential map of the exploitation wells with yields greater than 11 m3 per hour, 53 wells (70%) were used for modelling the groundwater and 22 (30%) wells were used for the validation process (Nampak, Pradhan and Manap, 2014).

کلیدواژه‌ها [English]

  • Groundwater
  • Shannon’s Entropy
  • Sero Plain
  • Frequecny ratio
  • Yeild