نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانش آموخته کارشناسی ارشد، گروه محیط زیست، واحد اهواز، دانشگاه آزاد اسلامی، اهواز، ایران.

2 استادیار گروه محیط زیست، واحد اهواز، دانشگاه آزاد اسلامی، اهواز، ایران.

10.22055/jise.2018.24338.1722

چکیده

اقلیم ایران ضرورت ذخیره، حفاظت و بهره‌برداری از آب را به سمت سد‌سازی سوق داده است. ایمنی سد از مهم‌ترین چالش‌های پیش رو در هنگام طراحی، ساخت و بهره‌برداری به‌شمار می‌رود. طرح‌های سد‌سازی از پتانسیل ریسک قابل توجهی برخوردارند. سد تنگ سرخ با هدف بهره‌برداری حداکثر از منابع آب رودخانه بشار و سرشاخه‌های آن به‌منظور توسعه کشاورزی و آبیاری بوده است. این پژوهش به‌منظور شناسایی، طبقه‌بندی و ارزیابی ریسک سد تنگ سرخ یاسوج در فاز ساخت با روش TOPSIS به انجام رسید. در این پژوهش براساس بازدید میدانی، گزارش وضع موجود و مصاحبه با خبرگان عوامل ریسک شناسایی شد، جهت تلفیق نظرات و شناسایی نهایی عوامل ریسک از پرسش‌نامه دلفی و نظرات 15 نفر خبره استفاده شد و نهایتا 26 ریسک در گروه‌های حوادث طبیعی، فنی و عملیاتی، ایمنی و بهداشت، فیزیکی و شیمیایی، بیولوژیکی و اقتصادی_ اجتماعی و فرهنگی مشخص شدند. براساس روش TOPSIS احداث تونل انحراف ‌آب با ضریب نزدیکی 755197/0، فعالیت ماشین‌آلات با ضریب نزدیکی 731575/0 و ساخت و ساز جاده با ضریب نزدیکی 700439/0 بیشترین میزان ریسک را در بین سایر ریسک‌های به‌دست آمده به‌خود اختصاص دادند. پس از سطح‌بندی ریسک مشخص شد که بیش‌ترین مخاطرات موجود در منطقه در سطح متوسط بوده است. به‌منظور تقلیل اثرات ریسک، ضرورت ارائه راهکارهای مدیریت زیستی الزامی بوده و بدین منظور گزینه‌های کاهش ریسک پیشنهاد گردید.

کلیدواژه‌ها

موضوعات

عنوان مقاله [English]

Application of Multi-criteria Decision-making Methods in Environmental Risk Assessment Studies of Yasuj Tangs-E-Sorkh Dam During Construction Phase

نویسندگان [English]

  • Kobra Panahi 1
  • Soolmaz Dashti 2

1 Master Degree Department of Environment, Ahvaz Branch, Islamic Azad University, Ahvaz, Iran.

2 , Assistant Professor, Department of Environment, Ahvaz Branch, Islamic Azad University, Ahvaz, Iran.

چکیده [English]

The climate of Iran has led to the need to preserve, protect and exploit water towards damping. Dam safety is considered to be the most important challenges in design, construction and operation. Damping projects have a significant potential risk. Tang-e-Sorkh dam was aimed at exploiting the maximum water resources of the Bashar River and its branches in order to develop agriculture and irrigation. This research was conducted to identify, classify and evaluate the risk of Tang-e-Sorkh Yasouj dam in the construction phase by TOPSIS method. In this study, based on field survey, status report and interview with experts, risk factors were identified. To combine the views and final identification of risk factors from the Delphi questionnaire and 15 expert opinions, we used 26 risk factors in the natural, technical, And operational, safety and health, physical and chemical, biological, economic, social and cultural. Based on the TOPSIS method, the construction of a deviation tunnel with a proximity coefficient of 0.755197, the activity of the machinery with a proximity coefficient of 0.731575 and the construction of the road with a proximity coefficient of 0.700439, would bring the highest risk among other risks. After the risks classification, it was found that the highest risks in the region were at the moderate level. In order to minimize the effects of risk, it is imperative to provide bio-management solutions and risk reduction options are proposed.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Risk
  • Environmental
  • Tang-E-Sorkh Dam
  • TOPSIS