مقایسه حجم آب مصرفی و بهره‌وری مصرف آب گندم در روش‌های مختلف آبیاری در شهرستان بهبهان

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 نادر سلامتی - استادیار پژوهش، بخش تحقیقات فنی و مهندسی کشاورزی، مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی خوزستان، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، اهواز، ایران

2 استادیار پژوهش، موسسه تحقیقات فنی و مهندسی کشاورزی، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، کرج، ایران

3 استاد پژوهش، موسسه تحقیقات فنی و مهندسی کشاورزی، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، کرج، ایران

چکیده

هدف اصلی از نوشتار حاضر، بررسی نتایج اندازه‌گیری‌های انجام شده میدانی آب مصرفی و عملکرد گندم در شهرستان بهبهان در روش‌های مختلف آبیاری در طول یک فصل زراعی (96-1395) و همچنین تعیین بهره‌وری آب مصرفی گندم در 32 مزرعه تحت مدیریت کشاورزان است. مقادیر اندازه‌گیری شده با مقادیر برآورد شده نیاز آبی خالص به روش پنمن- مانتیث (نیاز آبی به روز شده) و سند ملی مقایسه گردید. تعداد 15 مزرعه به روش سطحی، 10 مزرعه به روش بارانی و 7 مزرعه به روش قطره‌ای آبیاری ‌می‌شدند. بیش‌ترین بهره‌وری مصرف آب گندم در مزرعه‌ای با سامانه قطره‌ای به میزان 79/2 کیلوگرم بر مترمکعب محاسبه شد. راندمان کاربرد در مزارع مذکور بین 7/22 تا 7/99 درصد بود. نیاز آبی بر اساس سند به‌روز شده در مزارع از 4/373 تا 0/517 میلی‌متر ثبت شد. نتایج مقایسه میانگین نتایج در آزمون تی نشان داد که سامانه قطره‌ای با بهره‌وری مصرف آب 51/1 کیلوگرم بر مترمکعب، دارای بیش-ترین بهره‌وری بوده و اختلاف معنیداری با دو سامانه بارانی و سطحی دارد که به‌ترتیب دارای بهره‌وری مصرف آبی معادل 90/0 و 88/0 کیلوگرم بر مترمکعب بودند. محاسبه ضرایب همبستگی نشان داد که روند تغییرات حجم آب مصرفی با روند تغییرات شاخص راندمان کاربرد و بهره‌وری مصرف آب روندی غیرهمراستا و معنی‌دار در سطح 1 درصد را نشان می‌دهد.

کلیدواژه‌ها

موضوعات


عنوان مقاله [English]

Determination of Water Consumption and Productivity of Wheat in different Irrigation Systems in Behbahan

نویسندگان [English]

  • Javad Baghani 2
  • Fariborz Abbasi 3
2 Scientific Broad Member, Agricultural Engineering Research Institute (AERI), Agricultural Research Education, and Extension Organization (AREEO), Karaj, Iran
3 Scientific Broad Member, Agricultural Engineering Research Institute (AERI), Agricultural Research Education, and Extension Organization (AREEO), Karaj, Iran
چکیده [English]

The main objective of this paper is to measurewater consumption directly and to compare wheat water productivity in different irrigation systems under farmers management in Behbahan. Thus, the volume of irrigation water for wheat in different farms during one season (2016-2017) was measured and compared. The measured values were compared with the crop water requirement estimated by the Penman-Monteith and the national document. Therefor, 32 wheat farms were selected and evaluated. Of which, 15 farms were irrigated with surface irrigation, 10 farms with sprinkler and 7 farm with drip irrigation systems. Updated water requirement changed from 373.4 to 517.0 mm. The highest water consumption was measured to be 4626 m3/ha in the farms receiving water from springs. The results of the t-Test analyses showed that the yield in drip irrigation farms (average being 5169 kg/ha) was significantly difference as compared to sprinkler and surface irrigation systems with 3574 and 3795 kg/ha, respectively. The results of the comparison of the mean water productivity in the t-Test indicated that drip system with 1.51 kg/m3 of water productiviy had the highest water use efficiency and there was a significant difference with the two sprinkler and surface systems, which respectively had water productivity of 0.90 and 0.88 kg/m3, respectively. The calculation of the Pearson correlation coefficients showed that the trend of changes in the amount of water consumed with the trend of changes in the application efficiency index and water use efficiency showed an uncoordinated and significant trend at 1% level.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Irrigation systems
  • Water requirement
  • Irrigation application efficiency