ارزیابی آلودگی فلزات سنگین و پهنه‌بندی کیفی رسوبات رودخانه قره‌سو با استفاده از شاخص‌های ارزیابی ریسک اکولوژیک و ژئوشیمیایی مولر

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 گروه محیط زیست،دانشکده منابع طبیعی و محیط زیست، دانشگاه ملایر، ملایر

2 دانشجوی دکتری ارزیابی محیط زیست، دانشکده منابع طبیعی و محیط زیست، دانشگاه ملایر، ملایر

چکیده

در اکوسیستم‌های آبی، رسوبات بهتر از ستون آب نشانگر وضعیت محیط و منبع اصلی برای ذخیره‌ی آلاینده‌ها می‌باشد. در مطالعه حاضر جهت بررسی آلودگی فلزات سنگین رودخانه قره‌سو، از رسوبات آن نمونه‌برداری و پس از هضم اسیدی نمونه‌ها، میزان عناصر با دستگاه جذب اتمی مورد سنجش قرار گرفت و با استفاده از شاخص ارزیابی ریسک اکولوژیک، شاخص ژئوشیمیایی مولر، پهنه‌بندی و آنالیزهای آماری وضعیت آلودگی فلزات سنگین در رودخانه قره‌سو ارزیابی گردید. نتایج شاخص مولر نشان داد رسوبات رودخانه از نظر آلودگی به عنصرهای روی، سرب و کروم در طبقه غیر آلوده و از نظر آلودگی به فلز مس با درجه آلودگی یک، در طبقه از غیر آلوده تا آلودگی متوسط قرار می‌گیرد. همچنین رودخانه از نظر آلودگی فلزات سنگین در طبقه ریسک اکولوژیکی در خور ملاحظه قرار و احتمال آلودگی به مس و سرب در منطقه وجود دارد. در نهایت با توجه به نتایج آزمون دانکن و طبق نقشه پهنه‌بندی با درون‌یابی لایه‌ها با دو روش کوکریجینگ و کریجینگ و آنالیز نقاط داغ هر کدام از عناصر مورد بررسی، بخش شرقی با عمده-ترین کاربری‌های صنعتی، کشاورزی و شهری به عنوان آلوده‌ترین قسمت مشخص گردید که به‌منظور کنترل و جلوگیری از آلودگی بیشتر به تمهیدات کارامدی نیاز دارد.

کلیدواژه‌ها

موضوعات


عنوان مقاله [English]

Evaluation of heavy metals pollution and qualitative zonation Sediment of Ghareh Su river using the indicators of ecological and geochemical risk assessment of molars

نویسندگان [English]

  • Samar Mortazavi 1
  • Ftemeh Mohammadyari 2
  • Maryam Ebrahimian 2
1 Assistant Professor, Faculty of Natural Resources and Environmental Science, Malayer University, Malayer
2 Ph.D. student of Environmental Evaluation, Faculty of Natural Resources and Environmental Science, Malayer University, Malayer
چکیده [English]

In aquatic ecosystems, sediments are much better than the water column in representing the status of the environment. In this study; sediments in Ghareh Su River were sampled to investigate the contamination of heavy metals. After acidic digestion of the samples, elements concentration was measured by atomic absorption spectroscopy and using ecological risk assessment index, geochemical index of the molar, zoning and statistical analysis, pollution of heavy metals in Ghareh Su River were evaluated. The results of Muller geochemical index indicated that river sediments in terms of zinc, lead and chromium pollution falls into in non-polluted class and in terms of copper pollution with pollution degree 1, fall into non-polluted to moderate pollution class. The ecological risk index indicates that river falls into ecological risk category in terms of heavy metal pollution. Among heavy metals studied there is a possibility of copper and lead pollution in region. Finally, according to the Duncan test results, according to the zoning map by interpolation of layers using two methods of cokriging and kriging, and hot spot analysis of each of the studied elements, eastern part was identified as the most polluted part. Hence there is urgent need to more specific to control pollution

کلیدواژه‌ها [English]

  • Heavy metals
  • Sediment Quality
  • Interpolation
  • Ghareh Su River