بررسی علل بروز آبشستگی در پایین دست حوضچه آرامش سد انحرافی شهدا و ارائه راهکار مناسب جهت کنترل آن

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشجوی ارشد/ دانشگاه صنعتی خاتم الانبیاء(ص) بهبهان

2 هیات علمی / دانشگاه صنعتی خاتم الانبیاء(ص) بهبهان

3 عضو هیئت علمی دانشگاه شهید چمران اهواز

4 عضو هیات علمی دانشگاه بههبان

چکیده

هدف اصلی این تحقیق، مطالعه دلایل تخریب پایین‌دست حوضچه آرامش سد انحرافی شهدا در استان خوزستان و ارائه راهکارهایی برای جلوگیری از گسترش آن می‌باشد. به همین منظور مدل فیزیکی – هیدرولیکی سد و حوضچه آرامش آن ساخته شده و آزمایش‌ها در دو سناریو انجام گرفت. در آزمایش‌های دسته اول، علت‌های ایجاد آبشستگی و عوامل موثر در آن و در دسته دوم راهکارهای کنترل آبشستگی بررسی شد.
نتایج نشان داد کوتاه بودن طول حوضچه آرامش و بیشتر بودن سرعت محلی جریان در پایین‌دست حوضچه از سرعت آستانه حرکت ذرات بستر، علت‌های اصلی بروز آبشستگی می‌باشند. همچنین مشخص شد با افزایش دبی و افزایش طول پرش هیدرولیکی برای یک دبی ثابت، میزان آبشستگی افزایش و با افزایش عمق پایاب، کاهش می‌یابد. اثر سنگچین و کاهش شیب مصالح پایین دست حوضچه در کاهش میزان آبشستگی بررسی و مشخص شد استفاده از سنگچین 5 میلی‌متر (20 سانتی‌متر در واقعیت) بهترین راهکار در کنترل آبشستگی است.

کلیدواژه‌ها

موضوعات


عنوان مقاله [English]

Investigate the causes of scouring downstream of stilling basin of Shohada diversion dam and offering suitable solutions for control it

نویسندگان [English]

  • mahdiye vahidi 1
  • Seyed Amin Asghari Pari 2
  • mahmood shafai bajestan 3
  • Nasim Arman 4
1 M.Sc./ Behbahan Khatam Alanbia Technology university
3 Professor/ Shahid Chamran University
4 Behbahan Khatam Alanbia Technology University
چکیده [English]

The main purpose of this research is to study causes of destruction downstream of stilling basin Shohada diversion dam in Khuzestan and provide strategies to prevent the spread of it. Therefore, the physical and hydraulic model of dam and stilling basin is made and experiments were done in two scenarios. in first batch experiments, the causes of creating scour and effective factors and scour control solutions were studied in second batch experiments.
The results showed that the short length of stilling basin and more local velocity of flow in downstream of stilling basin more than initiation of motion, are the main causes of scour. It was also found increase the discharge and increase the length of hydraulic jump for a constant discharge, scour increases and with increasing Tailwater reduced. The effect of riprap and reducing the slope downstream of stilling basin were examined on scour and was found using the riprap 5 mm (20 cm in reality), is the best method for controlling scour.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Shohada diversion
  • Scour
  • Stilling basin
  • Riprap
  • Reducing slope