بررسی پایداری منابع آب در حوضه زاینده‌رود با استفاده از شاخص‌های پایداری و مدل GMS (مطالعه موردی: آبخوان نجف‌آباد در حوضه زاینده‌رود)

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 شرکت مدیریت منابع آب ایران

2 استاد دانشگاه تهران

3 استا دانشگاه علوم و تحقیقات تهران

4 استاد دانشگاه پردیس تهران

5 استاد دانشگاه تربیت مدرس تهران

چکیده

امروزه استفاده بی‌رویه از منابع آب سطحی و زیرزمینی این منابع را در معرض خطر قرار داده و از این رو وجود یک برنامه جامع مدیریتی در جهت بهبود بازخوردها و حفظ تعادل و پایداری منابع آب ضروری است. در این مطالعه برای بررسی پایداری منابع آب در این منطقه از سه شاخص نسبت آب مصرفی به آب تجدیدپذیر(C/RW)، آب در دسترس (WAI) و تنش آبی(WSI) استفاده شده است. نتایج سه شاخص نشان‌دهنده عدم تعادل در عرضه و تقاضا بوده و در نهایت گویای تنش آبی شدید در محدوده مذکور می‌باشد. بر این اساس مقدار شاخص نسبت آب مصرفی به آب تجدیدپذیر(C/RW) 8/0، آب در دسترس (WAI) 3/.- و شاخص تنش آبی (WSI) محدوده نجف آباد 27/1 برآورد گردید. در گام بعدی با استفاده از تعیین تغییرات حجم ذخیره، صحت محاسبات بیلان دشت بررسی و با تهیه اطلاعات اولیه، مدل عددی مادفلو در نرم افزارGMS با هدف صحت سنجی نتایج شاخص های پایداری اجرا شد. مدل تهیه شده در حالت ماندگار و در دوره زمانی 93-1389 برای حالت غیر ماندگار واسنجی و صحت سنجی گردید. نتایج مدلسازی نیز نشان داد که بیلان دراز مدت دشت منفی و کسری مخزن به میزان 178- میلیون متر مکعب در طی سال‌های93-1389 است، که نشان دهنده هم سو بودن نتایج مدلسازی و شاخص‌های پایداری می‌باشد. همچنین این نتایج نشان می‌دهد، توسعه فعلی در محدوده نجف‌آباد باعث بروز عدم تعادل منابع آب در این محدوده شده که به تبع آن ناپایداری آبخوان در شرایط آتی را به دنبال خواهد داشت.

کلیدواژه‌ها

موضوعات


عنوان مقاله [English]

A survey of water resources sustainability in Zayandehrood Basin Using Sustainability Indices and GMS Model (case study: Najaf Abad aquifer in Zayandehrood basin)

نویسندگان [English]

  • ASHRAF MAKVANDI 1
  • hoosin mohamadi 2
  • parvez kardavani 3
  • saman jvadi 4
  • Manocheher Farajzadeh as 5
1 iran water
2 tehran uneversety
3 tehran uneversety
4 tehran uneversety
5 tehran tarbeyat modaras
چکیده [English]

Nowadays, the excessive use of surface water and underground resources has put these resources in jeopardy. A comprehensive management plan is needed to improve feedbacks and maintain the balance and sustainability of water resources. This study was conducted to investigate the stability of groundwater and surface water of Najaf-Abad area. Moreover, to assess the sustainability of water resources in this area, three indicators of water consumption to renewable water (C / RW), available water (WAI) and water stress (WSI) have been used. Accordingly, the ratio of water consumption ratio to renewable water 0.8, available water (WAI) -0.3 and water stress index (WSI) in Najaf Abad range was 1.27. The results of the three index indicate imbalance in supply and demand and eventually indicate intense water stress in the range. In the next step, by determining the changes in the volume of storage, the accuracy of the calculations of the plain was investigated. The MODFLOW was implemented in GMS software with the aim of verifying the results of the sustainability indices. The model was calibrated and validated for the steady state and transient state of 2011-2015. The results of the modeling showed that the long-term drainage of the negative plain and the fraction of the reservoir was -178 MCM, which indicates the coherence of the modeling results and the stability indices. Also, the results indicate that current development in the Najafabad region causes an imbalance of water resources in this area, which will result in the aquifer's instability in the future.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Groundwater modelling
  • Water Stress
  • Water Budget
  • MODFLOW
  • Aquifer restoration